Op de maandagmorgen om 5.45 uur je nest uit om samen met een aantal clubgenoten de super bloedmaan te fotograferen.

Thermo onderkleding aan, dikke jas en handschoenen niet vergeten want het is min 7 tot min 9 graden buiten; hoe gek kun je zijn? Maar goed een super bloedmaan is dan ook wel iets bijzonder die je niet al te vaak kunt aanschouwen en fotograferen.

Om de maansverduistering te kunnen zien heb je vrij uitzicht nodig op de westelijke hemel, het liefst met zo weinig mogelijk lichtbronnen in de buurt. De maan bevindt zich op ongeveer 21 graden hoogte, dus erg laag aan de horizon. Als je er wat wilt dan moet je er wat voor over hebben, dus hup in de auto richting Dedemsvaart naar een open plek in het donker. En ja daar sta je dan te blauwbekken met je clubgenoten. Maar wat is een bloedmaan eigenlijk?

Een maansverduistering is een astronomisch fenomeen dat plaatsvindt wanneer de Zon, de Aarde en de Maan zich op één lijn bevinden met de Aarde in het midden. Normaal weerkaatst de maan het zonlicht terug naar de Aarde maar tijdens een maansverduistering kan de maan geen zonlicht opvangen omdat de Aarde in de weg staat. Het zonlicht dat zich op dat moment door de aardatmosfeer doordringt, kleurt rood waardoor op de maan een rode gloed te zien is. De aardse atmosfeer bevat variabele hoeveelheden water (wolken, mist, nevel,…) en vaste deeltjes (meteorenstof, vulkanische as,…). Dit materiaal filtert natuurlijk het zonlicht vooraleer het in de schaduwkegel afgebogen wordt. Grote vulkaanuitbarstingen, waarbij veel as in de atmosfeer terechtkomt, zorgen dikwijls voor donkere, dieprode maansverduisteringen. Ook uitgestrekte wolkengebieden kunnen voor donkerdere eclipsen zorgen. Daarom stelde de Franse astronoom André-Louis Danjon een helderheidsschaal op voor maansverduisteringen. Deze zogeheten 'Danjon-schaal' telt vijf gradaties. Maansverduisteringen doen zich enkel voor tijdens volle Maan maar niet tijdens elke volle Maan. De baan van de maan helt ongeveer 5,1° ten opzichte van het vlak waarin de Aarde om de zon draait, ook wel de ecliptica genoemd, en hierdoor kan een maansverduistering enkel maar plaatsvinden als de Maan zich in één van de twee punten bevindt waar het baanvlak de ecliptica snijdt. Zonsverduisteringen zijn meestal maar in een klein gebied op Aarde zichtbaar maar maansverduisteringen zijn daarentegen waarneembaar vanop elke plek waar de Maan te zien is. Niet alle maansverduisteringen zijn dezelfde. Er bestaan drie soorten: de totale, gedeeltelijke en de maansverduistering in de bijschaduw. Bij een totale maansverduistering is de Maan volledig zichtbaar en kleurt deze rood of donkerbruin afhankelijk van de hoeveelheid stof er zich in de atmosfeer van de Aarde bevindt. Deze tijdelijke rood gekleurde maan noemt men in de volksmond ook wel 'bloedmaan'. Dit is geen astronomische term en kent zijn oorsprong in het bijgeloof aangezien de kleur rood vaak geassocieerd wordt met bloed. Tijdens dit fenomeen (de totaliteitsfase) zal de maan door de kernschaduw (de umbra) van de Aarde gaan. Wanneer deze slechts door een gedeelte van de umbra gaat, spreken we van een gedeeltelijke maansverduistering.

Bij een maansverduistering in de bijschaduw vermindert de intensiteit van het volle maanlicht een beetje maar dit is in de praktijk nauwelijks waarneembaar. In tegenstelling tot een zonsverduistering is een maansverduistering heel veilig om waar te nemen met het blote oog. Om een maansverduistering waar te nemen, heb je geen speciale apparatuur nodig. Met een verrekijker, een smartphone en een donkere locatie kom je al heel ver. Terwijl je dankzij een kompas of een smartphone de juiste kijkrichting kan opzoeken, kan je een verrekijker gebruiken om de details van het maanoppervlak waar te nemen. Om de eclips zo goed mogelijk te kunnen waarnemen, zoek je best een donkere locatie op en neem je het best een rood lampje mee zodat de ogen niet verblind worden door fel wit licht. Heb je toch zin om foto's te maken van de maansverduistering, neem dan extra batterijen mee en maak gebruik van een telelens om de eclips zo goed mogelijk te fotograferen. Een statief is ook een onmisbaar hulpmiddel voor het fotograferen van de maan of de sterrenhemel! Het is een maansverduisteringen op zichzelf zijn geen bijzonder fenomeen. In juli van dit jaar is de volgende alweer te zien. Maar omdat de maan nu dichter bij de aarde staat dan normaal, lijkt deze een stuk groter dan normaal: Een ‘supermaan’ dus. Een ‘bloedmaan’ is alleen te zien tijdens een volledige maansverduistering. Het volledige proces van verduistering begint al om 03.45 en is voorbij om 8.48 uur. Afhankelijk van de samenstelling van de atmosfeer kan de kleur van de maan tijdens de verduistering variëren van roestrood tot zeer helderrood.

Eenmaal de boel ingesteld, handen inmiddels wit van de kou, aan de slag. Gelukkig was een clublid zo helder dat ze voor ons allen warme koffie had meegenomen. Daar knap je wel iets van op. Maar het duurde niet lang of je had het zelfde probleem weer met je vingers. Maar goed je wilt de bloedmaan fotografen. Rondjes lopen,stampen met je voeten om warm te blijven en af en toe even een fotootje maken. Totdat je er op een gegeven moment er achter komt dat op de lens ook ijsvorming ontstaat. Ja dan is het gebeurd. Hup naar je warme kachel en onder de warme douche. Bijgekomen bekijk je de resultaten van een ochtendje blauwbekken....en…. dat valt tegen. Ik ga het om twee redenen niet weer doen, mij te koud en het verschijnsel viel mij tegen. Maar goed ik ben weer wijzer geworden evenals mijn clubgenoten.